Zwarta zabudowa mieszkaniowa to taka która zapewnia optymalną intensywność zabudowy w poszanowaniu do otoczenia oraz pozwala na racjonalne (nie maksymalne) gospodarowanie przestrzenią, tak by była ona pozytywnym środowiskiem zamieszkania. (Bradecki, 2017)
Zwarta zabudowa mieszkaniowa może być zabudową zrównoważoną, ale nie w każdym przypadku.
Pojęcie 'zwarta zabudowa mieszkaniowa’ jest bardzo szerokie, ogólne i w pewnym sensie nieprecyzyjne ponieważ 'zwartość’ zabudowy mieszkaniowej można różnie oceniać zarówno w skali samego zespołu, jak i w skali najbliższego otoczenia.
Jeśli za zwartą można uznać ekonomiczną zabudowę mieszkaniową to wg Jana Chmielewskiego (2001) racjonalna pod względem ekonomicznym i użytkowym jest intensywność zabudowy mieszkaniowej brutto około 0,5.
Jeśli będziemy się kierować systemami certyfikacji np takimi jak LEEDs to jednym z kryteriów oceny zespołu jest zwarta zabudowa definiowana jako możliwie gęsta siatka ulic i kwartałów.
Za kluczowe dla zwartości można uznać relację badanego zespołu mieszkaniowego względem otoczenia, szczególnie, jesli będziemy chcieli odnieść się do idei zrównowazonego rozwoju. Wg Kowalewskiego (2006) zabudowa o wysokiej intensywności czyli zabudowa zwarta jest koniecznością dla przyszłego zrównoważonego rozwoju miast.
Niektóre z definicji zwartej zabudowy mieszkaniowej wykorzystują w tym celu mierniki urbanistyczne, w tym najpopularniejszy to ilość mieszkań na hektar. Jesli przyjmiemy, zwarta zabudowa mieszkaniowa oznacza intensywną zabudowę mieszkaniową to można korzystać z klasycznego występującego w literaturze podziałlu: do 40 mieszkań/ha – zabudowa o niskiej intensywności, od 40 do 80 mieszkań/ ha to zabudowa o średniej intensywności, a powyżej 80 mieszkań na ha to zabudowa o wysokiej intensywności, a więc zabudowa zwarta.
Tak przyjęta definicja może jednak być czasami myląca: jesli przyjmiemy że badamy obszar na którym planuje się, lub istnieje zespół o bardzo wysokiej intensywności np. powyżej 100 jednostek na hektar w sąsiedztwie zabudowy o średniej intensywności np. 50 mieszkań na hektar, to może się okazać że istniejąca sąsidująca zabudowa była już bardzo zwarta, a nadmierna intensywność tylko ta zwartość psuje kompozycyjnie.
definicja zwartości zabudowy wg Agaty Twardoch” Zwarta zabudowa to w uproszczeniu taka, która najefektywniej wykorzystuje przeznaczony na nią teren, z tym, że efekt nie jest rozumiany jako maksymalna możliwa do osiągnięcia liczba metrów kwadratowych przestrzeni użytkowej – a wynikowa pomiędzy największą możliwą liczbą mieszkańców na danym terenie, przy zachowaniu optymalnych warunków zamieszkania. „